Buổi chiều hôm ấy, bầu trời chuyển màu xám xịt một cách nhanh chóng, những đám mây đen nặng trĩu hơi nước như sà xuống sát các mái nhà, báo hiệu một trận giông bão lớn sắp đổ bộ. Tôi cùng con trai tám tuổi, bé Bi, đứng ở một góc bến xe tấp nập để tiễn chồng tôi lên chuyến xe khách đường dài. Anh có một chuyến đi giải quyết công việc gia đình ở một tỉnh xa. Nhìn thời tiết có vẻ chuyển biến xấu, anh liên tục dặn dò hai mẹ con ở nhà phải khóa cửa cẩn thận, cất dọn những đồ đạc dễ ướt ngoài sân và tuyệt đối không được đi đâu xa khi trời đổ mưa lớn. Tôi mỉm cười, gật đầu liên tục để anh yên tâm bước lên xe.
Chiếc xe từ từ lăn bánh rồi hòa vào dòng xe cộ hối hả trên đường lộ. Tôi thở dài một tiếng, định dắt tay Bi ra bãi gửi xe để lấy xe máy quay về ngôi nhà nhỏ nằm sâu trong con ngõ yên tĩnh của chúng tôi. Thế nhưng, ngay khi tôi vừa quay người lại, bàn tay nhỏ bé của Bi bỗng nhiên nắm chặt lấy vạt áo tôi. Thằng bé níu mạnh lại, gương mặt bầu bĩnh thường ngày vốn hay cười đùa giờ đây lại tái mét, ánh mắt lộ rõ vẻ ho:ảng s:ợ và lo âu.
Nó kiễng chân lên, cố sức ghé sát tai tôi và thì thầm bằng một giọng r:un rẩ:y, đứt quãng:
“Mẹ ơi, đừng về nhà!”
Câu nói đột ngột của đứa trẻ lên tám khiến tôi s:ững s:ờ trong vài giây. Tôi cúi xuống nhìn con, bật cười rồi xoa đầu nó: “Kìa Bi, không về nhà thì hai mẹ con mình đi đâu bây giờ? Trời sắp mưa to lắm rồi, về nhà trú mưa mới an toàn chứ con.” Nhưng Bi không hề có biểu hiện gì là đang đùa nghịch hay nhõng nhẽo. Thằng bé lắc đầu nguầy nguậy, đôi mắt ngân ngấn nước mắt chực trào ra: “Con xin mẹ đấy, chiều nay đừng về nhà lúc này. Con s:ợ lắm, mình đi đâu khác đi mẹ.”
Sự kiên quyết và nỗi sợ hãi chân thật trong mắt con trai khiến lòng tôi chợt chùng xuống. Bản năng của một người mẹ mách bảo tôi rằng có điều gì đó không bình thường, bởi Bi vốn là một đứa trẻ ngoan ngoãn, rất biết nghe lời và hiếm khi đòi hỏi vô lý. Tôi dắt con vào một quán nước nhỏ bên đường đối diện bến xe, gọi cho con một ly sữa ấm. Tôi kiên nhẫn đợi con uống vài ngụm để bình tĩnh lại, rồi dịu dàng gặng hỏi: “Bi ngoan của mẹ, nói cho mẹ nghe xem nào. Tại sao con lại không muốn về nhà vào lúc này?”
Bi hai tay ôm lấy ly sữa, đôi vai nhỏ vẫn còn khẽ run lên theo từng nhịp thở: “Lúc nãy, trước khi bố mẹ gọi con ra xe để đi, con có chạy ra bờ tường bên hông nhà để nhặt quả bóng bị lăn vào góc. Lúc cúi xuống, con nghe thấy tiếng ‘rắc, rắc’ rất to phát ra từ gốc cây cổ thụ cạnh sát nhà mình. Con thấy mặt đất dưới gốc cây nứt ra một đường dài, cái cây như đang nghiêng hẳn về phía mái nhà mình ấy mẹ. Con định chạy vào bảo bố, nhưng thấy bố đang vội vã thu xếp đồ đạc vì sợ trễ giờ xe chạy nên con không kịp nói. Trên đường ra đây con cứ nghĩ mãi, con sợ khi trời mưa gió thế này, cái cây ấy sẽ…”
Lời nói của Bi khiến tôi khựng lại, một cảm giác lo âu mơ hồ bắt đầu len lỏi vào tâm trí. Ngôi nhà của chúng tôi nằm cạnh một mảnh đất trống, nơi có một cây xanh cổ thụ to lớn đã tồn tại từ rất nhiều năm nay. Thân cây to đến mức hai người ôm không xuể, cành lá sum suê bao phủ cả một góc sân và phần mái tôn phía sau nhà của chúng tôi. Chồng tôi từng nhiều lần có ý định thuê người đến cắt tỉa bớt các cành lớn để đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão, nhưng vì bận rộn công việc và chủ khu đất hiếm khi xuất hiện nên việc đó vẫn cứ trì hoãn từ mùa này sang mùa khác. Thời gian gần đây, những trận mưa lớn kéo dài liên tục có lẽ đã làm cho nền đất xung quanh bị xói mòn, khiến rễ cây không còn bám chặt được nữa.
Nhìn ra ngoài trời, những giọt mưa đầu tiên đã bắt đầu rơi xuống, nặng hạt và dồn dập dội xuống mặt đường nhựa. Gió bắt đầu thổi mỗi lúc một mạnh hơn, rít lên từng hồi qua các khe cửa của quán nước. Tôi chợt thoáng r:ùng mình khi tưởng tượng đến cảnh hai mẹ con ngồi cô đ:ộc trong ngôi nhà cấp bốn, với phần mái nằm ngay dưới tán cây khổng lồ kia giữa một trận cu:ồng ph:ong đang lao đến.
Quyết định thật nhanh, tôi ôm Bi vào lòng và bảo: “Được rồi, mẹ nghe con. Chiều nay hai mẹ con mình sẽ đi hiệu sách ở trung tâm, sau đó qua nhà bà ngoại chơi, đợi trời tạnh ráo hoàn toàn rồi mới về.” Gương mặt Bi lập tức giãn ra, thằng bé thở phào nhẹ nhõm như vừa trút được một gánh nặng ngàn cân khỏi lồng ngực nhỏ bé.
Hai mẹ con chúng tôi dành cả buổi chiều muộn để trú mưa trong một hiệu sách lớn. Giữa không gian ấm áp, ngập tràn mùi giấy mới và ánh đèn vàng dịu nhẹ, Bi nhanh chóng lấy lại sự vui vẻ và say sưa lật giở những cuốn truyện tranh đầy màu s:ắc. Tôi chọn một cuốn sách ngồi đọc, nhưng tâm trí lại không thôi bồn chồn, lo lắng hướng về ngôi nhà của mình. Bên ngoài cửa kính, trận bão đổ bộ với sức càn quét mạnh mẽ. Tiếng sấm chớp nổ vang trời, mưa tuôn như trút nước làm mờ mịt cả không gian phố phường, cây cối bên đường nghiêng ngả trong gió dữ. Tôi nhìn màn mưa trắng xóa ngoài kia, lòng thầm cảm ơn sự nhạy cảm và óc quan sát tinh tế của con trai. Nếu không có lời thì thầm kịp thời của đứa nhỏ ở bến xe, giờ này có lẽ tôi đang lụi cụi nấu cơm trong gian bếp chật hẹp, còn Bi đang ngồi chơi đồ chơi ở phòng khách – ngay dưới tầm ảnh hưởng nguy hiểm của cây cổ thụ ấy.
Đến khoảng hơn bảy giờ tối, trận mưa bão cuối cùng cũng ngớt hẳn, chỉ còn những giọt nước sót lại tí tách rơi từ các mái hiên dọc đường. Tôi dắt Bi bắt một chuyến xe ôm để trở về nhà.
Khi bước vào con ngõ quen thuộc dẫn vào nhà, tôi nhận ra bầu không khí im ắng một cách lạ thường, các nhà hàng xóm xung quanh đều đang tập trung dọn dẹp cành cây gãy đổ trước cửa. Càng tiến đến gần cổng nhà mình, tim tôi càng đập nhanh liên hồi vì một linh cảm chẳng lành. Và rồi, một cảnh tượng hiện ra trước mắt khiến toàn thân tôi đông cứng lại, một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng khiến tôi rù:ng m:ình k:inh h:ãi.
Buổi chiều hôm ấy, bầu trời Hà Nội chuyển màu xám xịt một cách nhanh chóng. Những đám mây đen nặng trĩu hơi nước sà xuống sát các mái nhà, báo hiệu một trận giông bão lớn sắp đổ bộ vào thành phố.
Tôi cùng con trai tám tuổi — bé Bi — đứng ở một góc bến xe Mỹ Đình tấp nập để tiễn chồng lên chuyến xe khách đường dài về quê giải quyết việc gia đình. Nhìn thời tiết chuyển biến xấu, anh liên tục dặn dò hai mẹ con ở nhà phải khóa cửa cẩn thận, tuyệt đối không được đi đâu xa. Tôi mỉm cười gật đầu để anh yên tâm bước lên xe.
Chiếc xe từ từ lăn bánh rồi hòa vào dòng xe cộ hối hả. Tôi thở dài, định dắt tay Bi ra bãi gửi xe để lấy máy quay về ngôi nhà nhỏ nằm sâu trong con ngõ yên tĩnh ở vùng ngoại ô. Thế nhưng, ngay khi tôi vừa quay người lại, bàn tay nhỏ bé của Bi bỗng nhiên nắm chặt lấy vạt áo tôi. Thằng bé níu mạnh lại, gương mặt bầu bĩnh thường ngày vốn hay cười đùa giờ đây lại tái mét, ánh mắt lộ rõ vẻ hoảng sợ.
Nó kiễng chân lên, cố sức ghé sát tai tôi và thì thầm bằng một giọng run rẩy, đứt quãng:
“Mẹ ơi, đừng về nhà!”
Câu nói đột ngột của đứa trẻ lên tám khiến tôi sững sờ. Tôi cúi xuống nhìn con, bật cười rồi xoa đầu nó: “Kìa Bi, không về nhà thì hai mẹ con mình đi đâu bây giờ? Trời sắp mưa to lắm rồi, về nhà trú mưa mới an toàn chứ con.” Nhưng Bi không hề có biểu hiện gì là đang đùa nghịch. Thằng bé lắc đầu nguầy nguậy, đôi mắt ngân ngấn nước mắt: “Con xin mẹ đấy, chiều nay đừng về nhà lúc này. Con sợ lắm, mình đi đâu khác đi mẹ.”
2. Quyết định định mệnh và cuộc đấu tranh trong quán nước
Sự kiên quyết và nỗi sợ hãi chân thật trong mắt con trai khiến lòng tôi chợt chùng xuống. Bản năng của một người mẹ mách bảo tôi rằng có điều gì đó không bình thường, bởi Bi vốn là một đứa trẻ rất biết nghe lời. Tôi dắt con vào một quán nước mía nhỏ bên đường đối diện bến xe, gọi cho con một ly sữa ấm để thằng bé bình tĩnh lại, rồi dịu dàng gặng hỏi lý do.
Bi hai tay ôm lấy ly sữa, đôi vai nhỏ vẫn còn khẽ run lên theo từng nhịp thở:
Điềm báo ở góc sân: “Lúc nãy, trước khi ra xe, con có chạy ra bờ tường bên hông nhà để nhặt quả bóng. Lúc cúi xuống, con nghe thấy tiếng ‘rắc, rắc’ rất to phát ra từ gốc cây cổ thụ cạnh sát nhà mình.”
Mặt đất rạn nứt: “Con thấy mặt đất dưới gốc cây nứt ra một đường dài, cái cây như đang nghiêng hẳn về phía mái tôn nhà mình ấy mẹ. Con định chạy vào bảo bố, nhưng thấy bố đang vội vã sợ trễ giờ xe chạy nên con không kịp nói…”
Lời nói của Bi khiến tôi khựng lại, một cảm giác lo âu mơ hồ bắt đầu len lỏi vào tâm trí. Ngôi nhà cấp bốn của chúng tôi nằm cạnh một mảnh đất trống, nơi có một cây xà cừ cổ thụ khổng lồ đã tồn tại từ rất nhiều năm nay. Thân cây to đến mức hai người ôm không xuể, cành lá sum suê bao phủ cả phần mái tôn phía sau gian bếp của chúng tôi.
Thời gian gần đây, những trận mưa lớn kéo dài liên tục có lẽ đã làm cho nền đất xung quanh bị xói mòn, khiến rễ cây không còn bám chặt được nữa. Nhìn ra ngoài trời, những giọt mưa đầu tiên đã bắt đầu dội xuống dồn dập. Gió rít lên từng hồi qua khe cửa. Tôi chợt thoáng rùng mình khi tưởng tượng đến cảnh hai mẹ con ngồi cô độc trong ngôi nhà dưới tán cây khổng lồ kia giữa trận cuồng phong.
Quyết định thật nhanh, tôi ôm Bi vào lòng: “Được rồi, mẹ nghe con. Chiều nay hai mẹ con mình sẽ đi hiệu sách ở trung tâm, sau đó qua nhà bà ngoại chơi, đợi trời tạnh ráo hoàn toàn rồi mới về.”
3. Cảnh tượng kinh hoàng nơi góc ngõ
Hai mẹ con chúng tôi dành cả buổi chiều muộn để trú mưa trong một hiệu sách lớn. Bên ngoài cửa kính, trận bão đổ bộ với sức càn quét mạnh mẽ. Tiếng sấm chớp nổ vang trời, mưa tuôn như trút nước làm mờ mịt cả không gian phố phường. Tôi nhìn màn mưa trắng xóa ngoài kia, lòng thầm cảm ơn sự nhạy cảm và óc quan sát tinh tế của con trai.
Đến khoảng hơn bảy giờ tối, trận mưa bão cuối cùng cũng ngớt hẳn. Tôi dắt Bi bắt một chuyến xe ôm để trở về nhà. Khi bước vào con ngõ quen thuộc, tôi nhận ra bầu không khí im ắng một cách lạ thường. Càng tiến đến gần cổng nhà mình, tim tôi càng đập nhanh liên hồi vì một linh cảm chẳng lành.
Và rồi, một cảnh tượng hiện ra trước mắt khiến toàn thân tôi đông cứng lại:
Cây cổ thụ khổng lồ đã thực sự đổ sập. Phần rễ cái to bằng cả vòng tay người ôm bị bật gốc, trơ trọi những mảng rễ đứt lìa bám đầy bùn đất nhão nhoét.
Thân cây đè sập hoàn toàn phần mái tôn và một góc tường phía sau gian bếp của ngôi nhà chúng tôi. Những mảng gạch vỡ vụn, xà gồ gãy nát ngổn ngang dưới ánh đèn đường mờ ảo.
Gian bếp – nơi mà chỉ vài tiếng trước thôi, nếu không nghe lời Bi, tôi chắc chắn sẽ đứng đó lụi cụi nấu cơm chiều – giờ đây chỉ còn là một đống đổ nát hoang tàn dưới sức nặng hàng tấn của thân gỗ cổ thụ.
Tôi quỳ sụp xuống, ôm chặt lấy Bi vào lòng, nước mắt lúc này mới tuôn ra lã chã: “Mẹ đây, mẹ đây rồi. May quá, con trai của mẹ… Con đã cứu mẹ con mình rồi, Bi ơi!”
4. Tình làng nghĩa xóm sáng lên sau giông bão
“Ơ, cô Thảo! Hai mẹ con về đấy à? May quá, trời đất ơi, cả xóm cứ lo hai mẹ con ở trong nhà!” – Tiếng chú Ba, người hàng xóm đối diện cắt ngang tiếng khóc của tôi. Chú Ba cầm chiếc đèn pin bước vội ra, gương mặt vẫn còn vẹn nguyên sự bàng hoàng. Hóa ra lúc hơn sáu giờ tối, một tiếng “rầm” như bom nổ vang lên, cả xóm hốt hoảng định lao vào bới gạch tìm hai mẹ con vì điện thoại của tôi bị sập nguồn không liên lạc được.
Ngay sau đó, tôi mượn điện thoại của chú Ba để gọi cho chồng. Đầu dây bên kia, anh Nam khóc nghẹn ngào vì nửa mừng nửa sợ, dặn tôi dắt con đi lánh tạm vì đường sá đang sạt lở, sáng mai anh mới bắt xe quay về được.
Đêm về mỗi lúc một lạnh, nhà thì mất điện, đồ đạc kẹt hết bên trong. Đúng lúc tôi đang ngổn ngang trăm mối tơ vò thì bác Hoa — tổ trưởng dân phố — cùng mấy cô chú trong xóm đi tới:
Đùm bọc trong hoạn nạn: Bác Hoa dứt khoát kéo hai mẹ con về nhà bác, nhường hẳn căn phòng trống ấm áp, chuẩn bị sẵn quần áo khô cho hai mẹ con thay.
Đồng lòng ứng cứu: Không ai bảo ai, các anh em thanh niên và chú Ba đầu ngõ mang bạt lớn, tre gỗ ra căng che chắn phần mái bị sập để tránh mưa dột hỏng đồ đạc bên trong phòng khách.
5. Ngôi nhà sập nhưng nền móng yêu thương vững vàng
Sáng hôm sau, khi những tia nắng đầu tiên của ngày mới xuyên qua lớp mây mù, chồng tôi đã kịp chuyến xe sớm nhất để chạy về. Nhìn thấy hai mẹ con bình an, anh lao đến ôm chầm lấy chúng tôi, hai bờ vai rung lên vì xúc động.
Cảnh tượng trước sân nhà lúc này khiến chúng tôi không khỏi rơi nước mắt. Gần như nửa con ngõ đã tập trung tại nhà tôi. Người thì mang chổi, người mang cuốc, xẻng, có người còn chở theo cả những khúc gỗ để làm cột chống tạm. Tiếng cười nói, tiếng cưa gỗ, tiếng xẻng va vào gạch đá vang lên rộn rã, làm xua tan đi vẻ ảm đạm của một ngày sau bão.
Đến giữa trưa, chú Năm — chủ của mảnh đất trống bên cạnh, nơi có cây cổ thụ đổ — bước vào với dáng vẻ khắc khổ, dằn vặt xin lỗi và lí nhí nói về việc không có tiền đền bù. Chồng tôi bước lên, nắm chặt tay chú Năm cười hòa nhã:
“Chú Năm ơi, chú đừng nặng lòng. Thiên tai bão gió là điều không ai mong muốn cả. May mắn lớn nhất là người ngợm không ai làm sao. Phần mái bếp nhà cháu vốn cũng cũ rồi, nhân tiện lần này cháu sửa sang, kiên cố lại luôn. Chú cứ phụ anh em một tay dọn dẹp ở đây là quý lắm rồi!”
Nhìn nụ cười và cả những giọt nước mắt hạnh phúc của mọi người, tôi chợt nhận ra một bài học sâu sắc. Cuộc sống này, đôi khi những biến cố ập đến không phải để quật ngã chúng ta, mà là để thử thách lòng người. Trong hoạn nạn, những điều tử tế nhỏ bé, những sự giúp đỡ thầm lặng không vụ lợi chính là sợi dây gắn kết con người lại với nhau.
Ngôi nhà nhỏ của chúng tôi tuy có một góc bị đổ nát, nhưng trong lòng mỗi thành viên, nền móng của tình yêu thương, sự sẻ chia và lòng biết ơn đã được xây dựng vững chắc hơn bao giờ hết. Ngày mai, một mái ấm mới, kiên cố hơn sẽ lại được dựng lên, từ chính đôi tay của vợ chồng tôi và từ những tấm lòng vàng của những người hàng xóm thân thương.