Câu chuyện còn tiếp tục ở phần bình luận. Đừng bỏ lỡ diễn biến phía sau cuộc hôn nhân hợp đồng tưởng chừng đơn giản này!“Cô Quyên? Chị hỏi cô đấy. Cô cầm cái gì trong đó?” Giọng chị Hà vẫn ngọt, nhưng nghe kỹ thì có một sợi gai đang nằm trong đó.
Tôi hít một hơi. Nếu mở cửa, sổ sẽ nằm trong tay chị ta. Nếu không mở, chị ta sẽ gọi cả nhà ra.
Tôi nhét cuốn sổ vào cạp quần, kéo áo che lại, rồi bật nước xả cho ào ào. Mười giây sau, tôi mở cửa, mặt bình thản như vừa đi vệ sinh xong.
“Em đi vệ sinh, chị cũng hỏi à?”
Chị Hà đứng chắn ngay lối ra, hai tay khoanh trước ngực, ánh mắt quét từ tay tôi xuống túi quần, rồi lên mặt tôi:
“Chị thấy bố đưa cho cô cái gì đó ở góc bếp. Bố già rồi, lẩm cẩm, cái gì cũng cầm cũng giấu. Cô đưa chị giữ cho khỏi mất.”
“Bố đưa em thứ gì thì là việc của bố với em.”
Chị ta cười khẩy, không nói nữa, nhưng cũng không tránh đường. Tôi đành nghiêng vai đi qua. Lúc lướt ngang, tôi thấy bàn tay chị ta siết lại thành nắm.
Quay vào nhà, tôi không đi ra phòng ăn mà rẽ thẳng xuống bếp sau. Bố vẫn ngồi nguyên chỗ cũ, bát cơm nguội để cạnh chân. Tôi ngồi xổm xuống, nhìn thẳng vào mắt ông.
“Bố, hôm kia ai đưa bố đi ng:ân h:àng?”
Bố im lặng. Cái cằm ông hơi run.
“Bố nói đi. Con không giận bố. Con chỉ cần biết sự thật.”
“Thằng Dũng,” bố thì thào. “Nó bảo đi khám sức khỏe định kỳ, làm cái giấy bảo hiểm gì đó. Nó đưa bố một xấp giấy, bảo ký vào mấy chỗ có gạch chân. Bố đeo kính lão nhưng chữ nhỏ lắm, bố ký. Đến chiều ra ng:ân h:àng người ta gọi tên bố, hỏi bố có đồng ý rút bốn trăm tr:iệu không, bố mới biết…”
“Rồi sao bố không nói với cô nhân viên là bố không đồng ý?”
“Thằng Dũng đứng ngay bên cạnh, nắm tay áo bố. Nó nói nhỏ: ‘Bố làm ầm lên, mất mặt cả nhà.’ Bố… bố sợ.” Mắt bố đỏ lên. “Bố sợ con trai bố cúi đầu xin lỗi người ta cả đời.”
Tôi nắm lấy bàn tay gầy của ông. Tay bố lạnh ngắt.
“Còn chuyện ăn uống? Bố bị thế này từ bao giờ?”
“Từ hồi đầu năm. Hà bảo bố có mỡ m:áu, phải kiêng. Dần dần cơm nguội, nước mắm, rau luộc. Bố cũng không dám nói. Thằng Dũng còn bảo… nếu bố chịu đưa cái sổ ra thì mọi thứ sẽ khác.”
Câu đó khiến tôi lạnh sống lưng. Đưa sổ ra thì mọi thứ khác. Vậy là không phải chỉ vì chị Hà keo kiệt. Có người đã tính toán chuyện này từ trước.
Tôi chưa kịp nói gì thì có tiếng dép nhỏ lẹp xẹp. Cửa bếp hé ra, thằng Su thò đầu vào, hai tay bưng cẩn thận một cái bát con. Trong bát là hai miếng sườn xào chua ngọt còn nóng.
Thằng bé nhìn quanh như kẻ trộm, rồi chạy lại dúi bát vào tay ông nội:
“Ông ăn đi, con giấu được hai miếng. Mẹ không cho con mang ra, mẹ bảo ông ăn đồ nguội là tốt cho ông. Nhưng con thấy ông gầy lắm.”
Bố ôm cháu vào lòng, không nói nên lời. Tôi cũng không nói nên lời. Đứa bé bảy tuổi, lớp hai, biết giấu hai miếng sườn trong tay áo để mang cho ông.
Chị Hà nói thằng Su sợ không dám ăn cùng ông. Hóa ra thằng bé khóc đòi ông xuống ngồi cùng, bị mẹ mắng, rồi nín.
Tôi đứng dậy, vuốt đầu cháu:
“Su ngoan lắm. Con ngồi đây với ông nội nhé, cô ra ngoài một lát.”
Tôi đi thẳng vào phòng ăn. Chị Hà đã ngồi lại bàn, anh Dũng cũng vậy, cả hai vẻ mặt như chưa từng xảy ra chuyện gì. Tôi đặt điện thoại lên mặt bàn, màn hình hướng lên, đèn ghi âm đỏ nhấp nháy. Lúc ở nhà vệ sinh, tôi đã bật nó từ trước khi mở cửa.
“Anh Dũng, chị Hà. Em hỏi một lần thôi. Bốn trăm tr:iệu trong sổ của bố đi đâu rồi?”
Cái thìa trong tay anh Dũng rơi xuống bát, kêu một tiếng chói tai. Chị Hà quay sang nhìn chồng. Chỉ một giây, nhưng tôi thấy rõ. Chị ta không biết gì về con số bốn trăm tr:iệu.
“Cô nói cái gì? Bốn trăm tr:iệu nào?” chị Hà hỏi, giọng lạc đi.
“Quyên, em đừng nói linh tinh,” anh Dũng đứng bật dậy, mặt đỏ gay. “Em về nhà ăn cơm thì ăn, đừng bới chuyện. Sổ nào, tiền nào?”
Tôi rút cuốn sổ ra khỏi cạp quần, mở trang cuối, đặt ngay trước mặt chị Hà.
“Số dư không đồng. Ngày rút hôm kia. Cột người giao dịch có chữ ký anh Dũng. Chị nhìn xem, đuôi chữ D này, chị sống với anh ấy bao nhiêu năm, chị có nhận ra không?”
Chị Hà cầm cuốn sổ lên. Tay chị ta run đến nỗi trang giấy phát ra tiếng sột soạt. Chị ta đọc, rồi ngẩng lên nhìn chồng, giọng khản đi:
“Anh… anh bảo bố tự nguyện đưa anh cái sổ để mua đất làm nhà cho thằng Su. Anh bảo bố giấu tiền không chịu đưa, phải làm ông biết khổ ông mới nhả ra. Anh bảo em cứ cho ông ăn đạm bạc thôi, vài tháng là ông tự đưa. Bốn trăm tr:iệu này… anh dùng làm gì rồi?”
Căn phòng im như tờ. Tôi nhìn anh trai tôi. Cái người từng đạp xe chở tôi đi học mỗi sáng, giờ đứng đó, mặt tái đi dần.
“Anh Dũng, anh nói đi.”
“Em… em không có tội gì cả!” anh ta gào lên, giơ tay chỉ vào mặt tôi. “Cái nhà này tao nuôi bố! Mày ở xa, cứ vài triệu gửi về là xong! Bố ốm bố đau ai lo? Tao lấy tiền của bố thì có gì sai? Rồi bố cũng để lại cho tao!”
“Bố còn sống!”
“Sống nhưng già rồi! Tiền để đấy cũng chẳng ăn được!”
Câu đó tôi nghe đúng một lần trong ngày hôm nay. Từ miệng chị Hà. Giờ nó lại phát ra từ miệng anh trai tôi, và tôi hiểu vì sao câu nói ấy quen đến vậy. Họ đã nói câu đó với nhau suốt mấy tháng.
Chị Hà ngồi sụp xuống ghế, hai tay ôm đầu:
“Anh bảo tiền sẽ mua đất. Anh bảo… Trời ơi, em đã làm gì thế này…”
“Chị làm bố em ăn cơm nguội chấm nước mắm mấy tháng trời,” tôi nói, từng chữ một, không to nhưng dứt khoát. “Chị bảo em là tiền em gửi hết vào th:uốc men viện phí. Em muốn xem hóa đơn.”
Chị Hà ngẩng lên, nước mắt giàn giụa:
“Chị không có hóa đơn. Sáu tr:iệu của cô, chị chưa nhận một đồng nào. Anh Dũng bảo cô gửi thẳng vào tài khoản anh ấy, anh ấy lo th:uốc cho bố. Mỗi tháng anh ấy đưa chị hai tr:iệu lo cả nhà. Chị tưởng… chị tưởng bố có tiền riêng nên anh ấy mới nói thế…”
“Chị tưởng vậy nên chị cho bố ăn như thế?”
“Chị sai!” chị ta bật khóc nức nở. “Chị biết chị sai. Nhưng chị tin anh ấy. Chị tưởng bố giấu tiền không đưa, chị tưởng nếu bố đưa thì cả nhà này đỡ khổ…”
Tôi nhìn chị ta thật lâu. Có một phần trong tôi muốn tin chị ta chỉ là con rối bị giật dây. Nhưng nhớ đến hình ảnh bố ngồi xổm cạnh cái chậu rửa, tôi không thể gật đầu cho qua.
“Chị bị lừa, em tin. Nhưng chị cũng là người cầm chìa khóa. Cửa phòng ăn là chị khóa, bát cơm nguội là chị múc. Chị không thể đổ hết lên đầu anh Dũng.”
Chị Hà không cãi. Chị ta chỉ cúi đầu, vai run bần bật.
“Anh Dũng, em hỏi lần cuối. Tiền đâu?”
Anh tôi quay mặt đi chỗ khác, nghiến răng:
“Sàn đầu tư. Có người bạn giới thiệu, bảo nạp bốn trăm là một tháng thành tám trăm. Tao… tao tưởng chắc ăn. Giờ họ khóa tài khoản rồi, bảo phải nạp thêm phí mới rút được.”
Tôi nhắm mắt lại một giây. Sàn đầu tư. L:ừa đ:ảo. Con đường quen thuộc đến mức tôi không còn ngạc nhiên nữa.
“Anh có biết cái chữ ký anh lấy từ tay bố, bằng cách lừa bố là ký giấy bảo hiểm, là lừa đảo chiếm đoạt tài sản không?”
“Mày dám báo c:ông an à? Tao là anh mày!”
“Anh là anh em, nhưng bố mới là người anh làm hại.”
Anh Dũng lao tới, định giật cuốn sổ trong tay chị Hà. Tôi nhanh hơn, chộp lấy, giơ điện thoại lên:
“Em ghi âm hết rồi. Từ lúc anh nói ‘tao lấy tiền của bố thì có gì sai’, đến lúc anh thừa nhận nạp tiền vào sàn. Anh đ:ánh em thì thêm một tội nữa.”
Bàn tay anh ta khựng giữa không trung. Đúng lúc ấy, sau lưng tôi có tiếng dép lê lệt xệt. Bố đứng ở ngưỡng cửa, tay dắt thằng Su, người khom xuống nhưng ánh mắt ông lần đầu tiên hôm nay nhìn thẳng.
“Dũng,” bố nói, giọng khàn nhưng rõ từng chữ. “Bố không tự nguyện. Con cầm tay bố bắt ký giấy mà bố tưởng là giấy khám bệnh. Hôm nay bố nói ra, không phải vì bố không thương con. Bố nói vì nếu bố im lặng, con sẽ còn lấy nữa, đến khi cái nhà này cũng không còn.”
Anh Dũng há miệng, không thốt nên lời. Tôi thấy mắt anh ta đỏ lên, rồi anh ta quỵ xuống sàn, hai tay ôm đầu.
“Bố… con xin bố… Con tưởng chỉ mượn một chút, con định gỡ lại rồi trả…”
“Gỡ lại,” bố lặp lại, bật ra tiếng cười rất khẽ, rất mệt. “Cái câu này bố nghe từ hồi con mười lăm tuổi, đem xe đạp đi cầm lấy tiền chơi game. Hồi đó bố cũng tin.”
Chị Hà lảo đảo đứng dậy, đi đến trước mặt bố rồi quỳ xuống:
“Bố, con xin lỗi bố. Con sai thật rồi. Con để bố ăn cơm nguội, con khóa cửa với bố, con nói những lời không phải với bố. Con không mong bố tha thứ ngay, nhưng con xin bố cho con dọn lại mâm cơm cho bố từ hôm nay.”
Bố nhìn chị ta rất lâu. Rồi ông quay sang thằng Su, vuốt đầu cháu:
“Con đưa mẹ con dậy đi. Cháu ông còn nhỏ, đừng để cháu nhìn thấy mẹ quỳ.”
Su kéo tay mẹ, mếu máo. Chị Hà ôm con, nước mắt rơi lã chã. Tôi quay sang bố:
“Bố, ngày mai con đưa bố đi ng:ân h:àng. Mình làm đơn khiếu nại giao dịch rút tiền không do bố tự nguyện, yêu cầu họ tạm khóa mọi giao dịch trên sổ và các tài khoản của bố. Nếu có thể truy thu lại phần nào, mình truy thu. Phần còn lại, con sẽ lo thủ tục báo c:ông an để cơ quan chức năng làm việc.”
Anh Dũng ngẩng lên, hoảng hốt:
“Quyên, mày đừng… Mày báo c:ông an là tao đi t:ù đấy!”
“Anh vừa nói anh định gỡ lại. Vậy anh có thể giải thích với họ cái sàn đó là sàn nào, ai giới thiệu, nạp bằng cách nào, người nhận t:iền là ai. Nhưng nói thật hay nói dối, tự anh chịu trách nhiệm.”
Anh Dũng im bặt. Tôi quay sang chị Hà:
“Chị còn giữ điện thoại, tin nhắn anh Dũng dặn chị cho bố ăn như thế không? Em muốn xem.”
Chị Hà gật đầu, run run mở máy. Tin nhắn Zalo hiện lên, rõ từng dòng: “Em cứ cho ông ăn đạm bạc thôi, ăn no ông lại khỏe, lì lắm. Nhịn dần thì ông tự khai chỗ giấu sổ. Mâm ngon đóng cửa lại đừng để ông thấy.” Ngày gửi: ba tháng trước.
Tôi chụp lại màn hình bằng điện thoại của mình. Từng tấm một. Tay tôi không còn run nữa.
Đêm hôm đó, tôi không ngủ. Tôi nằm cạnh bố trên chiếc giường tre cũ ở gian nhà trong, bố ngủ chập chờn, thỉnh thoảng lại giật mình thở dài. Tôi nghe rõ tiếng bước chân anh Dũng đi qua đi lại ngoài sân, tiếng chị Hà nói nhỏ với thằng Su trong buồng, tiếng đồng hồ gõ từng nhịp chậm.
Sáng hôm sau, chị Hà dậy từ sớm, nấu một nồi cháo thịt bằm thật nhừ. Chị ta bưng ra bàn, tay run run đặt trước mặt bố, cái bát sứ lành lặn hẳn hoi. Bố nhìn bát cháo rồi nhìn chị ta, không nói gì, nhưng ông cầm thìa, ăn từng thìa nhỏ. Thằng Su ngồi bên cạnh, hết múc cho ông lại múc cho mình, cười khúc khích.
Anh Dũng không ra ăn. Anh ta ngồi một mình ngoài hiên, mắt trũng sâu, nhìn đăm đăm vào khoảng sân trống.
Chín giờ, tôi đưa bố ra ng:ân h:àng. Nhân viên mở hồ sơ, đối chiếu chữ ký, xem camera giao dịch. Chị giám đốc chi nhánh nghe tôi trình bày xong, thở dài:
“Trường hợp này phải lập biên bản. Hồ sơ rút tiền hôm đó có giấy ủy quyền, chữ ký của cụ đúng là có. Nhưng ghi hình cho thấy cụ có vẻ lúng túng, và anh con trai luôn đứng sát bên. Chúng tôi sẽ cho điều tra nội bộ, đồng thời hỗ trợ cụ làm đơn tố giác.”
“Giấy ủy quyền?” tôi nhíu mày. “Bố cháu chưa từng làm giấy ủy quyền nào.”
Chị giám đốc đẩy tờ giấy qua. Bố cầm lên, đeo kính, đọc rất chậm. Rồi ông ngẩng đầu, sắc mặt đổi hẳn:
“Tờ này… không phải tờ bố ký. Bố ký ba tờ, nhưng tờ có chữ ‘ủy quyền’ ở đầu thì hôm đó bố không thấy.”
Chị giám đốc và tôi nhìn nhau. Có ai đó đã thêm một tờ vào xấp giấy, hoặc thay trang. Mà người duy nhất ngồi cạnh bố hôm đó chỉ có anh Dũng. Nhưng tôi có cảm giác, chỉ một mình anh trai tôi thì không đủ giỏi để làm chuyện này.
“Chị ơi,” tôi hỏi nhỏ, “hôm đó ngoài bố cháu và anh cháu, còn ai ở đây không?”
Chị giám đốc im lặng một lúc, rồi quay sang nhân viên:
“Em lấy giúp chị đoạn camera hôm đó, đoạn trước khi cụ vào quầy.”
Màn hình bật lên. Hình ảnh hôm kia hiện ra, ngày giờ rõ ràng. Bố tôi bước vào, tay vịn khung cửa. Anh Dũng đi sát bên cạnh. Và phía sau, cách một quãng, có một người đàn ông trung niên mặc sơ mi kẻ, đeo kính đen, tay xách cặp da, cũng bước vào. Ông ta ngồi xuống ghế chờ, không làm giao dịch gì. Mắt ông ta không rời bố tôi.
Ông ta lấy điện thoại ra, đưa lên tai, nói gì đó, rồi đứng dậy đi đến quầy, đặt lên mặt quầy một tờ giấy gấp làm tư. Nhân viên ng:ân h:àng cầm lấy, chuyển vào trong. Sau đó mới có việc bố được gọi lên ký.
Tôi quay sang bố. Bố nhìn màn hình, mặt tái đi:
“Là ông ta…”
“Bố biết ông ta?”
Bố không trả lời ngay. Ông cúi đầu, bàn tay đặt trên đầu gối bắt đầu run lên, rồi ông thốt ra một cái tên mà tôi chưa từng nghe, bằng giọng như đang rơi từ rất xa:
“Ông Tám Khánh. Người năm năm trước… đến nhà mình ngay hôm đám tang mẹ con.”
Tôi chết lặng. Mẹ tôi mất năm năm trước. Ngày đó tôi về chịu tang, ngồi bên linh cữu ba ngày ba đêm, tôi không nhớ có ai tên Tám Khánh đến.
“Hôm đó ông ta đưa bố một cái phong bì, nói là bà ấy dặn gửi lại,” bố nói, từng chữ như nghiến qua kẽ răng. “Bố đã giấu cả nhà năm năm. Bố cứ nghĩ không bao giờ phải nhắc đến nữa.”
Bố thò tay vào túi áo trong, lôi ra một chiếc phong bì đã ngả vàng, mép giấy sờn rách. Mặt trước có nét chữ quen thuộc mà tôi nhìn thấy là nhận ra ngay. Chữ mẹ. Nghiêng nghiêng, nắn nót, từng nét một.
Gửi Quyên, con gái mẹ. Chỉ mở khi bố con không còn đủ sức giữ bí mật này nữa.
Tôi cầm phong bì, tay run đến nỗi suýt đánh rơi.
Và tôi chợt hiểu vì sao bốn trăm triệu kia, ông Tám Khánh phải đứng canh từng bước chân bố tôi.
Chị giám đốc chi nhánh đứng dậy, mở cửa phòng bên cạnh:
“Hai bác cháu sang phòng họp nhỏ đi. Không ai làm phiền đâu.”
Tôi dìu bố sang. Bố ngồi xuống ghế, hai tay vẫn ôm chặt gấu áo, mắt dán vào phong bì trên tay tôi. Ông không ngăn tôi. Chỉ khẽ gật đầu, rất chậm, như người đã chờ cái gật đầu ấy suốt năm năm.
Tôi xé mép phong bì. Bên trong là hai tờ giấy kẻ ngang gấp đôi và một bản photo giấy tờ mua bán đất đã ố vàng. Chữ mẹ vẫn nắn nót nghiêng nghiêng như hồi mẹ ghi sổ chợ. Tôi đọc thầm, rồi nhận ra mình đang đọc thành tiếng.
Quyên, con gái mẹ.
Nếu con đọc được lá thư này thì bố con đã nhẫn nhịn quá lâu. Ông ấy là người như thế, thà chịu thiệt chứ không muốn con cái cãi nhau.
Hai năm trước khi mẹ đau nặng, mẹ bán mảnh đất hồi môn của bà ngoại ở bãi ngoài sông, được bốn trăm triệu. Mẹ gửi tiết kiệm, đứng tên bố con. Mẹ không đứng tên anh Dũng, và con đừng giận mẹ vì chuyện đó. Mẹ biết tính nó. Từ hồi mười lăm tuổi nó đã quen nghĩ cái gì cũng gỡ lại được. Mẹ sợ nếu nó biết có khoản tiền này, nó sẽ coi như của mình.
Mẹ cũng không để đứng tên con, vì con ở xa, con có gia đình riêng, con đã đủ vất vả. Số tiền này là để bố con lúc già có chỗ dựa, khỏi phải nhìn sắc mặt ai.
Mẹ nhờ anh Tám Khánh, anh họ của mẹ, từng làm điều tra kinh tế ở công an tỉnh, giữ một bản sao giấy tờ và để mắt đến bố con. Anh ấy hứa sẽ không xen vào chuyện nhà mình, trừ khi bố con lên tiếng. Mẹ dặn thế vì mẹ biết, bố con có thể chịu mọi thứ, chỉ không chịu được cảnh con cái ra tòa.
Bố con giữ bí mật này là do mẹ bắt ông ấy hứa. Con đừng trách bố.
Nếu còn kịp, con giữ bố, và giữ cả anh con nữa. Mẹ biết mẹ nhờ con việc khó. Nhưng mẹ chỉ có hai đứa con.
Mẹ thương con.
Tôi gấp thư lại, mắt nhòe đi. Bố ngồi đối diện, vai run lên. Ông không khóc thành tiếng, chỉ có những giọt nước mắt rơi xuống mu bàn tay gầy, từng giọt một.
“Bố giữ lời hứa với mẹ con suốt năm năm,” ông nói khẽ. “Hôm đám tang, bác Tám đưa bố lá thư này, bố nhét đáy tủ. Bố không dám đọc lại. Bố sợ đọc xong thì bố không chịu nổi.”
“Bố,” tôi nắm tay ông, “bố hứa với mẹ, nhưng mẹ cũng bảo con giữ bố. Mẹ không bảo bố phải ngồi ăn cơm nguội ở góc bếp để giữ lời hứa.”
Bố bật cười, một nụ cười méo mó như hồi sáng:
“Ừ. Mẹ con mà biết, chắc bà ấy mắng bố một trận.”
Có tiếng gõ cửa. Chị giám đốc ló đầu vào, giọng hơi lúng túng:
“Chị Quyên, bên ngoài có một ông tự nhận là anh họ của bà nhà cụ, tên là Khánh. Ông ấy bảo đã ngồi ở sảnh từ sáng, chờ cụ ra.”
Tôi nhìn bố. Bố nhìn tôi. Rồi bố gật đầu.
Người đàn ông bước vào vẫn mặc chiếc sơ mi kẻ như trong camera, nhưng lần này ông tháo kính đen ra. Mắt ông có quầng thâm, nét mặt già hơn nhiều so với hình ảnh trên màn hình. Ông cúi chào bố, rồi quay sang tôi, giọng trầm:
“Cháu là Quyên. Cậu thấy ảnh cháu hồi nhỏ trong nhà mẹ cháu. Cậu là Tám Khánh. Mẹ cháu gọi cậu bằng anh.”
“Cậu đã đứng canh bố cháu hôm rút t:iền?” tôi hỏi thẳng. “Cậu đứng đó nhìn mà không làm gì?”
Ông Khánh không né tránh:
“Cậu làm. Nhưng làm chưa đủ, và cậu nhận cái đó.”
Ông ngồi xuống, đặt cặp da lên bàn, lấy ra một xấp ảnh và vài tờ giấy:
“Hai tháng trước, một người quen cũ của cậu ở phòng điều tra kinh tế báo có một đường dây sàn đầu tư giả mạo đang giăng bẫy các gia đình ở khu mình. Cậu theo dõi, thấy thằng Dũng ngồi ở quán cà phê đầu ngõ với hai người lạ. Thằng bé mới nói đến chuyện bố nó có khoản t:iền tiết kiệm, bọn kia đã mở sẵn sổ ghi chép. Chúng nó không chọn bừa. Chúng nó nghe Dũng kể là biết có mồi.”
Bố ngẩng đầu, giọng khàn:
“Vậy sao cậu không báo với tôi sớm hơn?”
“Vì mợ dặn cậu. Mợ bảo, đây là chuyện nhà anh, anh Hậu phải tự lên tiếng.” Ông Khánh nuốt khan. “Cậu đến nhà mấy lần, đứng ngoài ngõ nhìn anh ngồi hiên trước, ăn một mình, mà không dám bước vào. Cậu tự nhủ, thêm vài hôm nữa anh sẽ nói. Rồi hôm kia, cậu thấy thằng Dũng dắt anh ra chi nhánh này.”
“Tờ giấy gấp tư cậu đặt lên quầy là gì?” tôi hỏi.
“Đơn đề nghị ng:ân h:àng xác minh ý chí người rút t:iền. Cậu viết vội, không có tư cách pháp lý, chỉ là cảnh báo. Nhân viên nhận, chuyển vào trong, nhưng người duyệt thấy hồ sơ có giấy ủy quyền, chữ ký đầy đủ, nên cho qua.” Ông đặt xuống một tấm ảnh. “Cậu đứng cạnh quầy chuyển t:iền, chụp lại số tài khoản nhận. Số này, anh bạn cậu bên điều tra đã theo dõi từ tháng trước. Đã có bảy người tố c:áo bị l:ừa đ:ảo qua tài khoản đó. Nhưng chưa ai đủ chứng cứ để phong tỏa hết.”
Tôi nhìn tấm ảnh. Con số tài khoản nằm gọn trong khung, rõ từng chữ số.
“Nếu bố cháu làm đơn tố c:áo ngay hôm nay,” ông Khánh nói, “cùng với số tài khoản này và đoạn camera, bên điều tra có thể yêu cầu ng:ân h:àng phong tỏa phần t:iền chưa bị rút đi. Cậu hỏi thẳng nhé, anh Hậu. Anh có đồng ý làm đơn không?”
Căn phòng im lặng. Bố nhìn lá thư của mẹ để trên bàn, nhìn tôi, nhìn ông Khánh. Rồi ông đưa tay run run lấy cây bút trên bàn:
“Đưa tờ giấy đây. Bố viết.”
“Bố…”
“Mẹ con dặn bố giữ bí mật. Bà ấy không dặn bố giữ im lặng khi con trai bố bị bọn l:ừa đ:ảo dắt mũi.” Bố ngừng một chút, rồi nói tiếp, chậm từng chữ. “Bố nghĩ lại rồi. Bố không còn sợ nữa. Bố chỉ sợ để Dũng đi tiếp con đường này, đến lúc không còn ai kéo nó lại được.”
Ông viết đơn bằng nét chữ run rẩy, từng dòng một, tôi ngồi bên cạnh hướng dẫn mấy chỗ về thủ tục. Chị giám đốc cùng cán bộ điều tra gọi sang lập biên bản. Đến gần trưa thì xong. Tôi cầm bản sao đơn, thấy tay mình ấm hẳn lên, như vừa thả xuống một hòn đá treo trong ngực nhiều ngày.
Chiều hôm đó, hai cán bộ điều tra kinh tế đến nhà. Chúng tôi vừa bước qua cổng thì thằng Su lao ra, hai tay ôm chân bố:
“Ông ơi, bố nhốt mình trong buồng cả buổi rồi. Mẹ gọi mãi không mở.”
Chị Hà đứng ngoài hiên, mắt sưng húp, nhìn thấy hai người mặc thường phục thì tái mặt. Tôi bước tới, nói khẽ:
“Chị đừng sợ. Chị cứ ở với Su.”
Chị ta gật đầu, ôm lấy con, không dám hỏi thêm.
Anh Dũng bị gọi ra từ trong buồng. Anh ta bước ra, tóc rối, mắt đỏ ngầu, thấy bố đứng giữa sân thì khựng lại.
“Bố,” anh ta nói, “bố làm đơn à?”
“Bố làm đơn.”
“Bố tố con?”
Bố nhìn thẳng vào mắt con trai. Mười mấy năm nay tôi chưa từng thấy ông nhìn anh Dũng như vậy:
“Bố tố cái sàn l:ừa đ:ảo. Bố tố cả việc con đã làm với bố. Bố không muốn con vào t:ù, Dũng ạ. Bố muốn con không còn đường lùi để đi tiếp. Con hiểu chưa?”
Anh Dũng đứng im, môi mấp máy. Một cán bộ bước lên, đưa giấy mời làm việc, giọng không cao nhưng rõ ràng:
“Anh Trần Văn Dũng, mời anh về trụ sở cùng chúng tôi để ghi lời khai.”
Anh ta quay sang tôi, mắt đầy hoảng loạn:
“Quyên… em nói với họ… anh chỉ mượn… anh bị l:ừa mà…”
“Anh bị l:ừa, em tin,” tôi đáp. “Nhưng anh cũng đã lừa bố. Hai chuyện đó là hai chuyện khác nhau, anh Dũng. Anh phải tự nói rõ.”
Anh ta gục đầu xuống. Rồi, không đợi ai hỏi thêm, anh ta nói thật nhỏ:
“Cái giấy ủy quyền… anh in sẵn trước một hôm. Anh kẹp nó vào giữa xấp giấy bảo hiểm, ở đúng chỗ có gạch chân. Bố ký không để ý. Anh cũng… anh biết bố không đọc kỹ. Anh cố tình.”
Ông Khánh, từ nãy đứng ngoài cổng, khẽ thở ra một hơi dài. Bố nhắm mắt lại, đứng yên một lúc lâu, rồi mở mắt, nhìn con trai như nhìn một đứa trẻ lạc đường:
“Đi đi con. Nói thật với người ta. Bố sẽ ở đây.”
Hai cán bộ dẫn anh Dũng đi. Anh ta không bị còng, chỉ cúi gằm mặt, bước từng bước chậm. Thằng Su thấy ba đi thì khóc oà lên, chạy theo đến cổng. Chị Hà ôm con lại, hai mẹ con đứng đó nhìn theo cho đến khi bóng áo xanh khuất sau khúc quanh.
Tối đó, nhà tôi không ai nấu cơm. Tôi ra chợ mua một tô phở mang về cho bố, chị Hà ngồi bón cơm cho Su, mắt nhìn đi đâu đó. Gần chín giờ, chị ta gõ cửa phòng tôi. Chị ta đứng đó một lúc lâu, hai tay vặn vào nhau.
“Cô Quyên,” chị ta nói, “chị không xin cô tha thứ. Chị chỉ muốn nói là chị không biết gì về số tiền ấy thật. Nhưng sau hôm nay chị mới hiểu, không biết cũng là cái tội. Chị đã khóa cửa với bố cô. Dù lý do là gì, chị cũng đã khóa.”
“Chị nghĩ lại hôm đầu năm bố bị cho ăn kiêng không?” tôi hỏi. “Lúc đó chị có thấy lạ không?”
Chị Hà im một lúc:
“Có. Chị thấy lạ. Nhưng chị nghĩ, nếu mình nghi ngờ chồng thì cái nhà này sẽ vỡ. Chị nhắm mắt cho qua.” Chị ta cười, nụ cười chua chát. “Hóa ra nhắm mắt cho qua thì nhà cũng vỡ, chỉ vỡ chậm hơn thôi.”
Tôi nhìn chị ta. Có lẽ lần đầu tiên tôi thấy chị ta không phải người đàn bà lạnh lùng đã hé cửa phòng ăn hôm trước, mà là một người đang đứng giữa đống đổ nát do chính mình góp tay.
“Chị muốn sửa thì sửa ngay từ bữa sáng mai,” tôi nói. “Không phải sửa với em. Sửa với bố.”
Chị ta gật đầu thật mạnh, nước mắt rơi xuống.
Ba hôm sau, bên điều tra báo tin: nhờ số tài khoản ông Khánh chụp lại cùng đơn tố c:áo của bố, ng:ân h:àng đã phong tỏa được ba trăm mười triệu trong tổng số bốn trăm triệu. Chín mươi triệu còn lại đã bị đường dây chia nhỏ rút đi, phải chờ điều tra truy thu tiếp. Ba trăm mười triệu ấy được chuyển về một cuốn sổ mới đứng tên bố, lần này do chính tay tôi và ông Khánh dẫn bố ra làm thủ tục, có chữ ký và vân tay rõ ràng, không có bất kỳ ai đứng cạnh nắm tay áo ông.
Chiều hôm ấy, bố ngồi ngoài hiên nhìn cuốn sổ mới thật lâu, rồi bảo tôi:
“Quyên, con ngồi xuống đây. Bố có chuyện muốn nói.”
Tôi ngồi cạnh. Bố đặt tay lên sổ:
“Bố chia thế này, con nghe xem có được không. Một trăm triệu bố gửi riêng cho thằng Su, để dành sau này học hành. Một trăm triệu bố để dành đóng viện phí cho bố, bố giữ trong sổ này, không đưa ai giữ hộ nữa. Còn lại, bố giữ làm gốc để trả cái khoản bồi hoàn thay cho Dũng, nếu sau này nó chưa đủ sức.”
“Bố,” tôi cau mày, “bố còn thương anh ấy đến mức đó sao?”
“Không phải thương,” bố lắc đầu. “Bố làm thế để nó nhớ. Nó còn nợ bố một khoản. Mỗi tháng nó phải đưa cho bố một ít, bao nhiêu cũng được, để nó biết là nó phải trả. Nếu bố gánh hết thì nó sẽ lại nghĩ cái gì cũng gỡ lại được.”
Tôi nhìn bố. Ở tuổi sáu mươi sáu, bố tôi chưa bao giờ nói được những câu như vậy khi mẹ còn sống. Có lẽ mẹ đã nói thay ông suốt bao năm. Giờ mẹ đi rồi, ông phải tự học cách nói.
Hai tháng sau, tin tức về anh Dũng được báo về. Bên điều tra xác định anh ta vừa là nạn nhân của đường dây l:ừa đ:ảo, vừa có hành vi lợi dụng sự tin tưởng của bố để chiếm đoạt t:iền. Vì bố là người bị hại và làm đơn xin xem xét giảm nhẹ, vì anh ta thành khẩn khai báo và hợp tác truy tìm đường dây, anh ta bị xử phạt t:ù treo kèm nghĩa vụ bồi hoàn. Đường dây l:ừa đ:ảo bị triệt phá một phần, thêm vài người bị bắt. Ông Khánh gọi cho tôi, báo tin đó bằng giọng nhẹ hẳn đi, như vừa gỡ được một viên đá đè lên ngực mình nhiều năm.
Anh Dũng về nhà vào một chiều cuối tháng mười hai, gầy xọp, râu ria lởm chởm. Anh ta không dám bước qua cổng. Anh ta đứng ngoài, tay xách cái túi vải cũ, nhìn vào sân.
Bố bước ra, đứng sau cánh cổng, hai bố con nhìn nhau qua những thanh sắt.
“Bố,” anh Dũng nói, giọng vỡ ra, “con xin bố.”
“Vào đi,” bố nói, rồi quay lưng đi vào nhà. “Vào mà ăn cơm. Nhưng nghe cho rõ, ở nhà này con phải đi làm. Mỗi tháng con đưa bố hai triệu, ghi vào cái sổ này. Mẹ con hồi xưa ghi sổ chợ, giờ bố ghi sổ con.”
Anh Dũng khóc không thành tiếng, đứng ngoài cổng thêm một lúc rồi mới dám bước vào.
Chị Hà đứng ở thềm. Chị ta nhìn chồng, không chạy ra, cũng không quay đi. Chị ta chỉ nói một câu:
“Anh vào rửa mặt đi. Cơm sắp chín rồi.”
Đó không phải lời tha thứ. Tôi biết. Chị ta cũng biết. Nhưng đó là câu đầu tiên của một cuộc hòa giải rất dài, và có thể chưa chắc đã thành. Chị Hà và anh Dũng sau này vẫn ở chung một mái nhà, nhưng ai cũng hiểu họ đang đi từng bước một, nhìn lại cả quãng đường sai lầm. Chị Hà thôi không giữ phần “quyền lực” trong bếp nữa. Mâm cơm nhà tôi giờ có chỗ cho cả bố, chị ta gắp thức ăn vào bát ông trước, rồi mới đến Su, đến chồng.
Tôi ở lại thêm một tuần trước khi về Đắk Lắk. Chồng tôi gọi điện mỗi tối, nghe tôi kể một mạch mà không ngắt lời. Đến tối cuối, anh chỉ hỏi một câu: “Em muốn đón bố vào ở với mình không?” Tôi hỏi bố. Bố lắc đầu, cười hiền: “Bố ở đây. Bố còn thằng Su, còn vườn rau, còn bàn thờ mẹ con. Con cứ về, tháng nào nhớ thì gọi, rảnh thì về.”
Tôi hiểu. Nhưng tôi cũng nói rõ một điều trước khi đi. Từ nay, sáu triệu mỗi tháng tôi không chuyển vào tài khoản của ai nữa. Tôi chuyển thẳng vào thẻ của bố, thẻ nằm trong túi áo bố, và mỗi chủ nhật tôi gọi video để bố khoe cho tôi xem mâm cơm hôm đó có gì.
Sáng hôm tôi về, tôi dậy sớm, ra gian bếp sau, nơi hôm đầu tiên tôi nhìn thấy bố ngồi xổm cạnh cái chậu rửa. Cái bát sứt vẫn còn đặt trên kệ, sạch bong. Tôi cầm nó lên, nhìn một lúc, rồi cất vào ngăn tủ dưới cùng, sâu nhất.
Rồi tôi sang phòng ăn. Chiếc ổ khóa nhỏ vẫn treo nơi cánh cửa, đồng thau, đã xỉn màu. Tôi cầm tuốc nơ vít, tháo từng con ốc, đặt nó vào lòng bàn tay chị Hà đang đứng cạnh.
“Chị cất đi hay vứt đi, tùy chị,” tôi nói.
Chị Hà nắm chặt cái khóa, rất lâu, rồi đi thẳng ra sau vườn. Tôi nghe tiếng nó rơi xuống giếng nước, một tiếng “tõm” nhỏ.
Khi quay vào, bố đã ngồi ở đầu mâm, thằng Su ngồi bên cạnh, hai ông cháu chia nhau đĩa trứng chiên còn nóng. Anh Dũng ngồi cuối bàn, im lặng gắp rau. Ánh nắng đầu ngày chiếu qua khung cửa không còn khóa, rọi xuống mặt bàn một vệt vàng ấm.
Tôi đứng ở ngưỡng cửa nhìn bố ăn. Ông ăn chậm, nhai kỹ, thỉnh thoảng lại nhìn sang cháu mỉm cười. Trên ban thờ phía sau lưng ông, bức ảnh mẹ vẫn mỉm cười như mọi ngày.
Tôi khẽ nói, chỉ đủ để mình nghe:
“Mẹ ơi, con giữ bố rồi.”
-HẾT-